In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Gerrit Zandbergen, Lerarenopleider geschiedenis aan de NHL Stenden Hogeschool & Kevin Klop, Docent geschiedenis bij het Globe College in Utrecht.

Aan bod komt een keur aan onderwerpen: Wat is digitale geletterdheid en waarom doet het ertoe bij geschiedenis? Hoe ziet het met digitale ongelijkheid en inclusiviteit? Welke rol speelt ethiek en identiteit in de digitale samenleving? En hoe ziet goed digitaal geschiedenisonderwijs eruit?

*****************

Shownotes:

- Lesmateriaal Kevin: https://geschiedenisendidactiek.wp.hum.uu.nl/

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Koos Sikkema, docent geschiedenis aan het CSG Wessel Gansfort in Groningen en initiatiefnemer van vgnkleio.nl/bronnen & Tim Huijgen: universitair docent en lerarenopleider geschiedenis bij de Rijksuniversiteit Groningen.

Aan bod komen de definitie en het belang van contextualiseren in het geschiedenisonderwijs, hoe je er als leerling en docent mee aan de slag kunt gaan en ideeën voor de didactische praktijk.

*****************

Shownotes:

- Bronnendatabase VGN Kleio: https://vgn.nl/bronnen

- Lesvoorbeelden VGN Kleio: https://vgn/nl/lessen

- Specification of Ignorance: https://www.hampshire.edu/sites/default/files/shared_files/Wineburg_main_1.pdf

• Stappenplan RuG + "Dartbord" Universiteit Leiden -->https://expertisecentrum-geschiedenis.nl/wp-content/uploads/VreemdeVerleden.pdf
• Filmpje met uitleg van het Vreemde Verleden: https://www.youtube.com/watch?v=f2cOT0lBz7w
• Proefschrift van Tim Huijgen: https://www.rug.nl/gmw/expertisecentrum-vakdidactiek-noord/geschiedenis/thesis-huijgen.pdf
• Artikel over VR en contextualiseren: https://www.researchgate.net/publication/387190289_Using_Virtual_Reality_to_promote_historical_contextualisation_in_classrooms

- Schema historisch redeneren Carla van Boxtel: https://histoforum.net/2014/historischdenken.html

- Mysteriespel: https://geschiedenisendidactiek.wp.hum.uu.nl/lessen/mysteriespel-verzuiling/

- Leerlingmateriaal AR-project Groningen: Voorbeeld van AR-tour in Groningen is te vinden op De Grote Markt in WO2 - Wintor

- Dimensies-artikel: https://dimensies.nu/alsof-het-echt-is-gebeurd-daar-nr-8-mei-2024/

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met

Firien Dubben, Educatief concept- en leermiddelenontwikkelaar, projectleider leernetwerk burgerschap, uitgever bouwstenen geschiedenis, mede-initiatiefnemer en directeur Humanasium

& Saro Lozano Parra, Universitair Docent Burgerschap en Educatie bij de Universiteit Utrecht.

Aan bod komen o.a. de definitie en doelen van burgerschapsonderwijs, dilemma’s en kansen in het klaslokaal en praktische ideeën en didactische overwegingen voor geschiedenisdocenten.

*****************

Shownotes:

- Website Humanasium: https://humanasium.nl

- Aanvraagformulier met de verschillende mogelijkheden om het materiaal gratis te bekijken of proberen: https://bouwstenen.humanasium.nl/proberen.html

- Goed om te weten voor docenten: Bouwstenen Mens en Maatschappij is een project van Stichting Humanasium. Humanasium is een ANBI (algemeen nut beogende instelling). Dat betekent dat de opbrengst uit de verkoop van licenties van de bouwstenen van leerjaar 1 en 2 direct wordt geïnvesteerd in het beheer en onderhoud en de doorontwikkeling van deze bouwstenen en/of in de ontwikkeling van nieuw lesmateriaal op het vlak van de mens en maatschappijvakken. Als docentgebruiker heb je inspraak in waar deze opbrengst aan wordt besteed. De bouwstenen van leerjaar 3 worden met subsidie van Impuls Open Leermateriaal ontwikkeld en dus gratis beschikbaar gesteld aan het onderwijs.

- Onderzoek Wansink & Damhuis: https://maatschappijenpolitiek.nl/app/uploads/2025/01/MP.2206.damhuis.website.pdf

- Buitenhof - Cankaya & De Bruin: https://www.vpro.nl/buitenhof/lees/in-de-uitzending/2025/11-mei.html

- De drie doeldomeinen van Biesta: https://slo.nl/publish/pages/4507/essay-persoonsvorming-gert-biesta.pdf en https://youtu.be/CLcphZTGejc?si=xHlNuyetvGXrfHcT

- Sam Wineburg - Why Learn History?: https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/W/bo23022136.htmlhttps://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/W/bo23022136.html

Introtekst:

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Arjan Moree: docent geschiedenis en maatschappijleer bij Penta Jacob van Liesveldt in Hellevoetsluis, trainer en onderwijsadviseur bij Toetsrevolutie.

Aan bod komt het boek van Daniel Willingham dat Arjan onlangs vertaald heeft: Slimmer dan je Brein. Hij deelt daarbij theoretische inzichten en praktische tips voor iedereen die zich met onderwijs en leren bezighoudt.

*****************

Shownotes:

- Wees Slimmer Dan Je Brein winnen? Mail jouw motivatie om dit boek te willen lezen naar thijs@toetsrevolutie.nl en maak kans op een exemplaar!

- Meer info over Wees Slimmer Dan Je Brein? Zie: https://telos-uitgevers.nl/

Volgend schooljaar zijn Thijs Risselada en Hanneke Tuithof weer terug met een nieuw seizoen van LLEARN to the Past - de geschiedenisonderwijs-spin-off van de LLEARN Podcast.

Dit tweede seizoen is vanaf augustus 2025 te beluisteren op het nieuwe podcastkanaal LLEARN from the Past!

Bijv. te vinden op Spotify: https://open.spotify.com/show/42YBlUp5B7gUVlFL5FvQDN

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Alderik Visser: historicus, onderwijskundige, docent en curriculumexpert.

Aan bod komen onder andere de opzet van en betrokkenen bij het geschiedeniscurriculum in Nederland, dilemma’s en tips voor het ontwerpen van je curriculum, en het implementeren van een goed doordacht curriculum in de praktijk.

**************

Shownotes:

• Redactionele inleiding themanummer curriculumvraagstukken Dimensies door Alderik Visser en Hanneke Tuithof met de actuele ontwikkelingen in onderzoek en curriculum Ten geleide themanummer curriculumontwikkeling (nr. 7 nov 2023) - DIMENSIES
• Themanummer curriculumvraagstukken Dimensies Nummers - DIMENSIES
• Actualisatie kerndoelen | SLO laatste nieuws over de herziening van de landelijke kerndoelen
• www.vgnkleio.nl website van de VGN waar altijd actuele informatie te vinden is over het curriculum
• Afbeelding ontwerptool M&M van Alderik Visser:

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Carla van Boxtel, professor vakdidactiek geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en Tim Huijgen, universitair docent en lerarenopleider geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Aan bod komen onder andere de definitie, het belang en de maatschappelijke functie van historisch redeneren, en hoe je dit als docent kan opnemen in je lessen curriculum.

************** Shownotes: - History Assessment of Thinking https://inquirygroup.org/list-history-assessments-thinking

Iets meer wetenschappelijke achtergrond: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/07370008.2018.1499646 (geen open access)

Hulpvragen bij contextualiseren ; Drie fases bij Didactiek van het Vreemde Verleden / Heden

Dit staat allemaal in de praktische handleiding die in september is verschenen (open access): https://expertisecentrum-geschiedenis.nl/wp-content/uploads/VreemdeVerleden.pdf.

Proefschrift: https://pure.rug.nl/ws/portalfiles/portal/65651733/Complete_thesis.pdf

Zweeds onderzoek naar leervragen selecteren voor ontmoetingen tussen culturen; https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00220272.2014.956795 Het gaat dan vooral om Figuur 1. Geen open access.

Actief Historisch Denken;

Hier zijn de drie bundels gratis te downloaden: https://www.koenhenskens.nl/actief-historisch- denken/ 100 werkvormen bij geschiedenis. https://www.uitgeverijvangorcum.nl/product/100-574_Het-grote- geschiedeniswerkvormenboek#:~:text=Het%20Grote%20geschiedeniswerkvormenboek%20bevat%20100,aspect%20van%20de%20geschiedenisles%20centraal