In deze spontaan ingesproken podcast deel ik mijn inleiding voor de gespreksgroep van de Loge Utrecht van de Theosofische Vereniging van afgelopen vrijdag 17 oktober, met als thema Shanti – de betekenis en werking van innerlijke vrede en harmonie. Ik gebruikte een aantal klassieke geschriften zoals de Bhagavad Gita, de Upanishads en de yoga sutra’s van Patanjali. De inleiding voerde van de oorsprong van het woord Shanti – van het Sanskriet sam, tot rust komen en verzoenen – en over de vrede die ontstaat wanneer de verbinding tussen Ātman en Brahman wordt bereikt, zoals beschreven in de Upanishads.

Maar waarom zijn we niet voortdurend in een staat van innerlijke vrede? In de Yoga Sūtra’s van Patañjali worden vijf klesha’s genoemd, die je kunt zien als de oorzaken van niet-vrede in jezelf: onwetendheid, ik-ben-heid, aantrekking, afkeer en gehechtheid aan het leven zelf. Gevolgd door een aantal louterende paden die ons weer kunnen bevrijden van de klasha’s. Zoals de Sādhana Chatuṣṭaya uit de Advaita Vedānta, met kwaliteiten van gemoedsrust, verdraagzaamheid en diep vertrouwen in het Absolute, de geschriften en vooral je diepste Zelf. Een bekend louterend pad is natuurlijk het 8-voudig pad uit de yoga Sutra’s van Patanjali, ik besprak de yama’s en niyama’s – de ethische disciplines – zoals geweldloosheid (ahimsa), tevredenheid (santoṣa) en zelfstudie (svādhyāya). Deze louterende paden bieden concrete handreikingen om uit onszelf uit de weg te halen wat vrede belemmerd.

Er is natuurlijk niet een enkel pad voor iedereen! Daarom verwijs ik naar meerdere beoefeningen zoals een praktijk van dagelijkse zelfreflectie, waar Elisabeth Haich in haar prachtige boek Inwijding over schrijft, en ook naar naar moderne benaderingen van innerlijk werk van Gabor Maté en Bessel van der Kolk.

Tot slot citeer ik uit Krishnamurti's uit 'Aan de voeten van de Meester' waarin hij onder meer stelt dat werkelijke vrede ontstaat wanneer we de stem van het Absolute in onszelf kunnen verstaan én ernaar handelen. Deze inleiding op de gespreksgroep gaf ik samen met Arend Heijbroek, voorzitter van het Internationaal Theosofisch Centrum in Naarden.

In deze aflevering staat Nāgārjuna centraal, een van de belangrijkste filosofen uit de boeddhistische traditie, die waarschijnlijk in de tweede eeuw na Christus leefde. Over zijn leven is weinig met zekerheid bekend, maar zijn werk behoort tot de meest invloedrijke binnen het Mahāyāna-boeddhisme.

Hij wordt gezien als de grondlegger van de Madhyamaka School van de Middenweg. In zijn geschriften staan de begrippen leegte en het afhankelijk ontstaan centraal. Nāgārjuna laat zien dat verschijnselen geen vaste, zelfstandige natuur hebben, maar altijd ontstaan in afhankelijkheid van oorzaken en voorwaarden.

Ook komt in deze podcast de verbinding met de Prajñāpāramitā-teksten en de Avataṃsaka Sūtra aan bod, waarin het ideaal van de bodhisattva en de leer van de boeddhanatuur een centrale plaats innemen.

Nāgārjuna fascineert mij! Zijn ideeën, die leiden tot inzichten en zijn legende, waarin de ‘naga’s’, mytische slangen een belangrijke rol spelen. En tot slot omdat zijn manier van denken ons uitnodigt de inzichten van leegte & vorm, onafhankelijk ontstaan en de boedhanatuur in onszelf te onderzoeken.

In deze podcast wil ik graag ingaan op het fascinerende leven van Alexandra David-Néel. Zij was een Franse ontdekkingsreizigster, oriëntaliste, schrijfster en vooral boeddhiste. Ze werd beroemd als de eerste westerse vrouw die in 1924 de tot dan toe voor buitenlanders verboden stad Lhasa in Tibet wist te bereiken.

Haar hele leven kenmerkt zich door intellectuele nieuwsgierigheid, spirituele toewijding, een hang naar avontuur en een ongekende drang naar het onderzoeken van verschillende Oosterse stromingen. In haar twintiger jaren werd ze overigens lid van de Theosofische Vereniging, waar haar interesse voor het Oosten verder werd aangewakkerd.

Ik heb een aantal van haar boeken al jaren in de kast staan en wilde al een hele tijd een podcast over haar maken. Een van die boeken is Een vrouw reist door Tibet, waarin zij haar reizen beschrijft en ook de boeddhistische leer waar ze later nog zoveel over zou schrijven.

Ik heb het boek met veel aandacht gelezen, net zoals haar meer filosofische en esoterische werk ‘De geheime leer van Tibetaanse boeddhistische sekten’, waar ik in deze podcast ook nader op inga. In dit boek beschrijft Alexandra David-Néel de mondeling overgedragen leringen van Tibetaanse lama’s over karma, illusie en het ontstaan van verschijnselen. Daarbij klinkt de invloed door van Nāgārjuna, de Indiase filosoof die de leer van leegte en onderlinge afhankelijkheid binnen het Mahāyāna-boeddhisme formuleerde.

Op 22 september geef ik een lezing over ‘De verborgen wijsheid van het esoterisch boeddhisme? Super leuk!

Onderstaand tref je contactgegevens en praktische informatie!

Datum: maandag 22 september Tijd: van 19.30 tot 21.30 uur

Kosten – 15 euro - na betaling via Tikkie of per bank ontvang je een Zoom link

Locatie: online via Zoom Aanmelden via: yogafilosofie@gmail.com

Super fijn als je erbij bent!

De lezing wordt georganiseerd in samenwerking met de Theosofische Vereniging in Nederland. Meer informatie: www.yogafilosofie.nl en www.theosofie.nl

In deze podcast verkennen we de mystieke inzichten van twee bijzondere mystici:

Etty Hillesum en Anker Larsen. Twee totaal verschillende levens – een Joodse jonge vrouw in oorlogstijd en een Deense mysticus uit de twintigste eeuw – die eenzelfde ervaring beschrijven: de subtiele en krachtige, tedere, ruimtelijke aanwezigheid van het Goddelijke of Absolute in henzelf. Of zoals ik het zelf noem: 'Godgevoel.

Zij spreken niet over God als theologisch extern concept, maar als levende, innerlijk gevoelde Werkelijkheid. Niet van buitenaf, maar van binnenuit. Geen geloof in een hemel boven ons, maar een ervaring van een sacrale ruimte in ons. Een werkelijke ontmoeting en innerlijke relatie door wat Hillesum noemt ‘het zijn van een woning van God in de mens’, en wat Larsen ervaart als ‘het eeuwige gezicht’ in de stilte, die zij overigens beiden benoemen.

We verkennen hun woorden, hun intuïties, hun innerlijke werkelijkheid. Wat bedoelen ze met ruimte voor het Absolute in onszelf maken? Met beschikbaar zijn voor het heilige, voor dat wat groter is dan wijzelf, en toch intiemer dan ons eigen denken?

💫 Je kunt de aflevering hier beluisteren:

Op 12 mei geef ik ’s avonds een online lezing over 'Christelijke mystiek door de eeuwen heen - van de vroege woestijnmonniken tot aan de middeleeuwse- en moderne tradities'

Datum: maandag 12 mei

Tijd: van 19.30 tot 21.30 uur

Kosten – 15 euro - na betaling via Tikkie of per bank ontvang je een Zoom link

Locatie: online via Zoom

Aanmelden via: yogafilosofie@gmail.com

De lezing wordt georganiseerd in samenwerking met de Theosofische Vereniging Nederland. Meer informatie: www.yogafilosofie.nl en www.theosofie.nl

Fijn als je erbij bent!

#EttyHillesum #AnkerLarsen #mystiek #innerlijkleven #podcast #spiritualiteit #godgevoel #stilte #transformatie