In aflevering 103 van Zimmerman IN Space (weet u nog wel?) hadden we het al over "buckyballs", de C60 allotroop van koolstof. Daar is inmiddels wat meer over te zeggen. In deze aflevering hoort u ook een groot deel terug van die oude aflevering, dus als u daar niet van gediend bent, kunt u misschien iets beters doen met uw Koningsdag.

Confirming Interstellar C60 Using The Hubble Space Telescope:

https://arxiv.org/pdf/1904.08821

Western astronomers reveal spectacular birthplace of cosmic buckyballs:

https://news.westernu.ca/2026/04/jwst-buckyballs/

Detection of C60 and C70 in a Young Planetary Nebula:

https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.1192035

James Webb Space Telescope peers into a dying star surrounded by mysterious buckyballs:

https://www.space.com/astronomy/stars/james-webb-space-telescope-peers-into-a-dying-star-surrounded-by-mysterious-buckyballs-the-structures-were-seeing-now-are-breathtaking

Afbeelding van de planetaire nevel TC1:

https://henszimmerman.audio/downloads/tc1.jpg

Interactief 3D model van een C60 bucky ball:

https://sketchfab.com/3d-models/c60-fullerene-8fc5315320b1477c9c5f9936dfdac21a

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Op 15 augustus 1977 ontdekte astronoom Jerry Ehrman een uitschieter in een radiosignaal, dat eenmalig werd waargenomen op 1420 MHz met de Ohio State Big Ear radiotelescoop. Dit signaal kreeg de naam het Wow signaal. Maar misschien vraagt u zich af of dit alles was. Is er in de jaren sindsdien nooit meer iets waargenomen dat in ieder geval de schijn wekt door buitenaardse wezens te zijn uitgezonden?

Breakthrough Initiatives:

https://breakthroughinitiatives.org/

A deep-learning search for technosignatures of 820 nearby stars:

https://seti.berkeley.edu/ml_gbt/MLSETI_NatAstron_arxiv3.pdf

AI search for aliens yields 8 potential signals:

https://earthsky.org/space/ai-search-for-aliens-breakthrough-listen-seti-8-potential-signals/

Interferometer observations of pulse pairs in an interstellar communication experiment:

https://arxiv.org/pdf/2604.13886

A search for technosignatures from 14 planetary systems in the Kepler field was conducted using the Green Bank Telescope at frequencies between 1.15 and 1.73 GHz:

https://arxiv.org/pdf/1802.01081

The Hipparcos Space Astrometry Mission:

https://www.cosmos.esa.int/web/hipparcos

Polarized pulse pair observations during a long duration interstellar communication experiment:

https://arxiv.org/pdf/2504.19765

Random forest:

https://en.wikipedia.org/wiki/Random_forest

Steun deze podcast en koop muziek van Hens (o.a. muziek die in deze podcast gebruikt wordt!):

https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Weet u nog dat we in februari 2016 het nieuws ontvingen dat de eerste waarneming van zwaartekrachtgolven een feit was? Tien jaar later is er misschien iets heel nieuws te zeggen op basis van een recente zwaartekrachtgolfmeting.

First observation of gravitational waves:

https://en.wikipedia.org/wiki/First_observation_of_gravitational_waves

Ripples in spacetime may have revealed 1st evidence of tiny black holes born in the Big Bang:

https://www.space.com/astronomy/black-holes/ripples-in-spacetime-may-have-revealed-1st-evidence-of-tiny-black-holes-born-in-the-big-bang

A potential discovery from the dawn of time:

https://news.miami.edu/stories/2026/03/a-potential-discovery-from-the-dawn-of-time.html

Implications for PBH Dark Matter from a single Sub-Solar–Mass GW Detection in LVK O1–O4:

https://arxiv.org/pdf/2602.21295

Primordial Black Hole interpretation of the sub-solar merger event S251112cm:

https://arxiv.org/pdf/2603.25795

Does The Gravitational-Wave Candidate S251112Cm Imply A Neutron-Star Moon?

https://lweb.cfa.harvard.edu/~loeb/nsm.pdf

S251112cm:

https://gracedb.ligo.org/superevents/S251112cm/view/

LIGO/Virgo/KAGRA S251112cm: Observations with the NSF-DOE Vera C. Rubin Observatory:

https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2025GCN.42707....1M/abstract

LISA:

https://nl.wikipedia.org/wiki/LISA

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In deze aflevering staan we nogmaals stil bij de recente bezoeker uit de interstellaire ruimte, 3I/Atlas. Aan het einde van de aflevering verloten we een exemplaar van "Gids voor de maan" van auteurs Peter Barthel en Klaas van Berkel.

Interstellar comet 3I/ATLAS may be nearly 12 billion years old — so ancient its star system may no longer exist:

https://www.space.com/astronomy/comets/interstellar-comet-3i-atlas-may-be-nearly-12-billion-years-old-so-ancient-its-star-system-may-no-longer-exist

Isotopic Evidence for a Cold and Distant Origin of the Interstellar Object 3I/ATLAS:

https://arxiv.org/pdf/2603.06911

The Kinematic Age of 3I/ATLAS and its Implications for Early Planet Formation:

https://arxiv.org/pdf/2507.08111

Zwaar water:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwaar_water

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Deze aflevering is gebaseerd op een aantal vragen van luisteraar Christijn. Maar het lijkt er verrassend veel op dat ondergetekende zo vaak mogelijk de naam "Planck" wilde zeggen in één aflevering.

Max Planck:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Max_Planck

What's the loudest sound in the universe:

https://gizmodo.com/whats-the-loudest-sound-in-the-universe-1831720066

Planck lengte:

https://simple.wikipedia.org/wiki/Planck_length

Planck eenheden:

https://en.wikipedia.org/wiki/Planck_units

Het kenbare heelal:

https://en.wikipedia.org/wiki/Observable_universe

De vorm van het heelal:

https://en.wikipedia.org/wiki/Shape_of_the_universe

A temperature below absolute zero:

https://www.mpg.de/research/negative-absolute-temperature

Negative Absolute Temperatures:

https://www.quantum-munich.de/119947/Negative-Absolute-Temperatures

Negative Absolute Temperature for Motional Degrees of Freedom:

https://arxiv.org/pdf/1211.0545

The evidence for a spatially flat Universe:

https://arxiv.org/pdf/2002.06892

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

De inspiratie voor deze aflevering kwam in de vorm van een artikel in het NRC Handelsblad van afgelopen zaterdag met de titel "Fysici proberen Schrödingers kat steeds groter te maken" van Dorine Schenk.

Fysici proberen Schrödingers kat steeds groter te maken (achter NRC paywall):

https://www.nrc.nl/nieuws/2026/03/18/fysici-proberen-schrodingers-kat-steeds-groter-te-maken-a4922868

Probing quantum mechanics with nanoparticle matter-wave interferometry:

https://www.nature.com/articles/s41586-025-09917-9

Unified dynamics for microscopic and macroscopic systems:

http://www.psiquadrat.de/downloads/grw86.pdf

On Gravity's Role in Quantum State Reduction:

https://scispace.com/pdf/on-gravity-s-role-in-quantum-state-reduction-w8isgb2we7.pdf

Quantum random Python module:

https://github.com/sbalian/quantum-random

ANU QRNG:

https://qrng.anu.edu.au/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Op 11 maart van dit jaar verscheen er een artikel in The Astrophysical Journal Letters met de titel "Gaia-GIC-1: An Evolving Catastrophic Planetesimal Collision Candidate". In deze aflevering van de Zimmerman en Space podcast kijken we samen wat dit nou weer te betekenen heeft.

'Completely bonkers': Astronomers find evidence of a cataclysmic collision between exoplanets:

https://www.space.com/astronomy/exoplanets/completely-bonkers-astronomers-find-evidence-of-a-cataclysmic-collision-between-planets

Gaia-GIC-1: An Evolving Catastrophic Planetesimal Collision Candidate:

https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae3ddc

Gaia20ehk:

https://gsaweb.ast.cam.ac.uk/alerts/alert/Gaia20ehk/

WISE ruimtetelescoop:

https://www.jpl.nasa.gov/missions/wide-field-infrared-survey-explorer-wise/

Suspected Asteroid Collision Leaves Odd X-Pattern of Trailing Debris:

https://science.nasa.gov/missions/hubble/suspected-asteroid-collision-leaves-odd-x-pattern-of-trailing-debris/

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Naar aanleiding van een aantal vragen van luisteraar Bas, kijken we in deze ietwat lange aflevering naar hoe planeten rond sterren cirkelen.

The mass-period distribution of close-in exoplanets:

https://www.aanda.org/articles/aa/full_html/2011/04/aa15774-10/aa15774-10.html

Halting Planet Migration In The Evacuated Centers Of Protoplanetary Disks:

https://iopscience.iop.org/article/10.1086/342370/pdf

Orbital migration of the planetary companion of 51 Pegasi to its present location:

https://pages.astro.umd.edu/~dcr/reprints/lin_nature380,606.pdf

Connecting the dots II: Phase changes in the climate dynamics of tidally locked terrestrial exoplanets:

https://arxiv.org/pdf/1508.00419

The climate and habitability of planets with eternal day and night sides:

https://serious-science.org/the-climate-and-habitability-of-planets-with-eternal-day-and-night-sides-5289

import numpy as np
import matplotlib.pyplot as plt
import matplotlib.ticker as ticker

a = 1.0 # semi-major axis (AU)
M2 = 1.0 # mass of the central body

# M1: mass of the orbiting body, from 0 to 1
M1 = np.linspace(0, 1, 500)

# Newton's law
T = np.sqrt(a**3 / (M1 + M2))

fig, ax = plt.subplots(figsize=(9, 5.5))
fig.patch.set_facecolor("#0d1117")
ax.set_facecolor("#0d1117")

# Gradient-ish line via a LineCollection
from matplotlib.collections import LineCollection
points = np.array([M1, T]).T.reshape(-1, 1, 2)
segments = np.concatenate([points[:-1], points[1:]], axis=1)
norm = plt.Normalize(T.min(), T.max())
lc = LineCollection(segments, cmap="cool", norm=norm, linewidth=2.5, zorder=3)
lc.set_array(T)
ax.add_collection(lc)

ax.scatter([0], [np.sqrt(a**3 / M2)], color="#ff6b9d", s=70, zorder=5,
label=f"Test-particle limit (M₁→0, T={np.sqrt(a**3/M2):.3f} yr)")

T_eq = np.sqrt(a**3 / (M2 + M2))
ax.scatter([M2], [T_eq], color="#ffd166", s=70, zorder=5,
label=f"Equal masses (M₁=M₂={M2}, T={T_eq:.3f} yr)")

for spine in ax.spines.values():
spine.set_edgecolor("#30363d")

ax.tick_params(colors="#8b949e", labelsize=10)
ax.xaxis.label.set_color("#c9d1d9")
ax.yaxis.label.set_color("#c9d1d9")

ax.set_xlabel("M₁ — Mass of orbiting body (M☉)", fontsize=12, labelpad=10)
ax.set_ylabel("Orbital Period T (years)", fontsize=12, labelpad=10)
ax.set_title("Orbital Period vs. Mass of Orbiting Body\n"
r"$T = \sqrt{\,a^3\,/\,(M_1+M_2)\,}$"
f" [a = {a} AU, M₂ = {M2} M☉]",
color="#e6edf3", fontsize=13, pad=14)

ax.set_xlim(-0.01, 1.01)
ax.set_ylim(T.min() * 0.97, T.max() * 1.03)

ax.grid(color="#21262d", linestyle="--", linewidth=0.7, zorder=0)
ax.legend(facecolor="#161b22", edgecolor="#30363d",
labelcolor="#c9d1d9", fontsize=10, loc="upper right")

plt.tight_layout()
plt.show()

De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.

http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0