Kippenvel, sprakeloos, tot tranen geroerd. Of het nu gaat om een schilderij, een muziekstuk of een gedicht, kunst kan je flink raken. Maar welk kunstwerk dat dan precies doet, is voor iedereen anders. Hoe komt het dat onze smaken zo verschillen? Heeft dat te maken met onze persoonlijkheid? Of komt het voort uit onze levensloop?

In deze aflevering van de podcast Oplossing gezocht komen de antwoorden op deze vragen van Ralf Cox, adjunct-hoogleraar psychologie en ontwikkeling van esthetica en kunstbeleving. Hij onderzoekt aan de Rijksuniversiteit Groningen hoe kunstervaringen verschillen van alledaagse waarnemingen. Cox legt podcast-hosts Robert Visscher en Nour Eldín Emara uit hoe je de kunstervaringen van individuen en van groepen mensen kunt meten. Die kennis kun je vervolgens weer gebruiken om de ervaring - en het gesprek over kunst - te verrijken.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Met een goed gekozen zegswijze maak je kort en krachtig je punt. Mits de ander ‘m ook begrijpt natuurlijk. Taalkundige Roland de Bonth vertelt over de herkomst én toekomst van spreekwoorden.

Als de kat van huis is… Wie zijn billen brandt… Zoals de waard is…. Grote kans dat je deze spreekwoorden moeiteloos afmaakt. Het Nederlands kent duizenden spreekwoorden en gezegden waarmee je je taal verlevendigt en je boodschap krachtig overbrengt. Soms kun je de betekenis met een beetje logica nog wel afleiden, maar vaak moet je die maar net toevallig weten. Wist jij bijvoorbeeld wat Rob Jette laatst bedoelde toen hij het had over ‘iemand de nieren proeven’?

In deze aflevering van de podcast Oplossing gezocht gaan we op zoek naar de herkomst van spreekwoorden. Te gast is taalkundige Roland de Bonth, die aan het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) werkt aan historische woordenboeken. Hij legt uit hoe de zegswijzen ooit zijn ontstaan en hun weg hebben gevonden in de Nederlandse taal. Ook legt hij aan podcast-hosts Robert Visscher en Nour Eldín Emara uit hoe het komt dat we deze vorm van beeldspraak steeds minder gebruiken en waarom er nauwelijks nieuwe spreekwoorden bijkomen.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

De hele dag loop je rond met de smartphone in je hand, maar ermee béllen? Echt niet! Psycholoog Anne Miers legt uit waarom steeds meer mensen telefoonangst hebben.

Bel even naar dit-en-dit nummer voor wat meer informatie, staat er in een berichtje. Pak je dan gelijk je telefoon of stel je het zolang mogelijk uit? Steeds meer mensen, en vooral jongeren, hebben last van belangst. Ze nemen niet op als ze zelf gebeld worden en sturen liever een appje of een mailtje dan dat ze zelf iemand bellen. Waar zijn ze bang voor en waarom neemt het aantal mensen met telefoonangst toe?

De antwoorden op deze vragen komen in deze eerste aflevering van het nieuwe seizoen van de podcast Oplossing gezocht van ontwikkelingspsycholoog Anne Miers. Aan de Universiteit Leiden doet zij onderzoek naar sociale angst, waar belangst ook toe behoort. Miers legt aan podcast-hosts Robert Visscher en Nour Eldín Emara uit waarom bellen voor veel mensen spannend is en wanneer belangst echt een probleem wordt. Ook bespreken ze wat je zou kunnen doen om je angst voor een telefoongesprek aan te pakken.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Een fris begin van het nieuwe jaar! Is zo’n plons in een ijskoud bad nou goed voor je immuunsysteem of eerder een aanslag op je lijf?

In deze laatste podcastaflevering van seizoen 5 is thermofysioloog Wouter van Marken Lichtenbelt te gast. Deze hoogleraar thermoregulatie onderzoekt aan de Universiteit Maastricht de effecten van temperatuur op het mensenlijk lichaam. Hij schreef er het boek ‘Van rillen tot zweten - De wetenschap achter lichaamstemperatuur’ over. Wij mogen ook 1 boek weg geven! Laat in de reacties achter waarom je het zou willen lezen. In januari 2026 kiezen we een winnaar.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Rood windt op, blauw kalmeert en geel maakt vrolijk. Kleuren doen iets met ons gevoel. Maar dat hebben we vooral onszelf aangeleerd, vertelt cultuurwetenschapper Bregt Lameris.

Het idee dat kleuren invloed hebben op onze emoties is al eeuwenoud. Het heeft zelfs geresulteerd in de pseudowetenschappelijke kleurentherapie, waarbij allerhande kwalen te genezen zouden zijn door het innemen van water of lucht dat bestraald is met gekleurd licht . Maar kleuren zijn niks meer of minder dan specifieke frequenties van het lichtspectrum.

En je taal en cultuur bepalen ook nog eens welke kleuren je daarin onderscheidt. In ons lichaam gebeurt er fysiologisch niks anders als je naar een rode muur kijkt dan wanneer je naar een groene muur kijkt, legt cultuurwetenschapper Bregt Lameris in deze aflevering van de podcast Oplossing gezocht uit.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Wie houdt er niet van eenhoorns? Die prachtig witte, edele dieren met een gedraaide hoorn en manen in regenboogkleuren. Botanisch filosoof Norbert Peeters legt uit waar het dier vandaan komt.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Ruimtestation ISS is na bijna dertig jaar rijp voor de schroot. Maar waar laat je zo'n immense installatie? Expert Roel van der Heijden bespreekt de mogelijkheden.

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Zombies, spoken, skeletten en spinnen. De ideale ingrediënten voor een goed Halloweenfeest of een lekkere horrorfilm. Mediawetenschapper Patricia Pisters legt uit waarom we zo van griezelen houden.

Hoofdstukken

00:00 Intro: Waarom houden we zo van griezelen?

00:55 Bezoekers van NEMO Science Museum beantwoorden de vraag

01:18 Houdt Robert van griezelen?

03:18 Houdt Nour van griezelen?

04:23 Luisteraarsvraag: hou jij van griezelen?

04:59 Hoe onderzoek je waarom mensen van griezelen houden?

05:28 Patricia Pisters geeft antwoord op de vraag

06:44 Houdt Patricia van griezelen?

08:00 Horror als beleving: The Night of Terror in Tuschinski

08:47 Is griezelen met Halloween anders dan griezelen met horrorfilms?

09:33 Revival van de horrorfilm

10:32 Is griezelen leeftijdsgebonden?

11:38 Kan er iets té eng zijn?

13:11 Invloed van horrorbeelden: Videodrome

13:54 Wat is de diepere betekenis achter griezelen?

14:45 Vampieren zijn symbolen

15:54 Horror vertelt eigenlijk over het echte leven

16:52 Er zit meer achter horror dan plezier

17:06 Hoe onderzoek je wat achter het griezelen zit?

18:50 The final girl

20:07 Kun je hersenonderzoek doen naar griezelen?

21:48 Wat is jouw filmtip voor de beginnende griezelaar?

23:00 Tot zover deze aflevering

Productieteam

Montage: Dimitri van Tuijl

Video: Eva Poort

Social media: Elvira Elzinga

Eindredactie: Erica Renckens

Volg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.