Camın İşçileri: Paşabahçe İşçilerinin Sınıf Olma Öyküsü kitabının yazarı, sosyolog Doç. Dr. Hakan Koçak ile “Emeğin Gündelik Tarihi” üzerine sohbet ediyoruz.

Söyleşide, emeğin gündelik hayattaki anlamı, Türkiye’de çalışma deneyiminin tarihsel dönüşümü ve güvencesiz emek biçimleri ele alınırken, emeğin gündelik tarihini anlamanın bugünü kavramaya nasıl katkı sunduğu da tartışılıyor.

Konuğumuz sosyolog Prof. Dr. Fatma Umut Beşpınar’ın Türkiye’de kadına yönelik ekonomik şiddet üzerine yaptığı çalışmalar çerçevesinde bir söyleşi gerçekleştiriyor; kadına yönelik şiddetin neden çoğu zaman görünmez olduğunu, ekonomik şiddetin tanımını, “istihdam sabotajı”, ekonomik kontrol ve sömürü gibi temel boyutları ele alıyoruz.

Türkiye’de kadınların düşük istihdama katılımı, miras hakkına erişimde yaşanan eşitsizlikler ve toplumsal cinsiyet rollerinin ekonomik şiddetle ilişkisi, karşılaştırmalı örnekler (Meksika) eşliğinde tartıştığımız bölümde ayrıca Türkiye’de kadına yönelik ekonomik şiddetle mücadelede atılması gereken adımlar da değerlendiriliyor.

Konuklarımız Dr. Yonca Güneş Yücel ve Dr. Emrah Tüncer ile Nika Yayınevi’nden 2024’te yayımlanan Çoklu Krizler Gölgesinde Sosyal Hizmet adlı kolektif kitap içerisinde yer alan 'Kentsel Adalet İçin Yol Haritası: Kent Hakkı' ve 'Oeuvre Perspektifinden Radikal Sosyal Hizmet' isimli makale çalışmaları üzerine söyleşiyoruz.

Programda; kent hakkı kavramının kentle kurduğumuz ilişkide nasıl bir işlev üstlendiğini, kent hakkına radikal sosyal hizmet perspektifiyle nasıl yaklaşılabileceğini, Henri Lefebvre’nin önerdiği biçimiyle “oeuvre” (kentte yaşama sanatı) kavramının kent yaşamındaki anlamını, somut örnekleri ve Türkiye’de güncel sosyal hizmet uygulamalarının kent hakkı bağlamındaki durumunu ele alıyoruz.

Konuğumuz sosyolog Dr. Ayça Yüksel ile doktora araştırmasına dayanan “Hopa’da Çayın Hikâyesi: Bitkilerle Elbirliği” başlıklı çalışması üzerine bir söyleşi gerçekleştiriyoruz.

Programda, çay tarımının tarihsel kökenleri ve zaman içinde geçirdiği dönüşümün yanı sıra, yol açtığı ekolojik tahribat ele alınırken; ayrıca “yeşil çitleme” kavramı, bitkilerin hikâyeleri, türler arası elbirliği ilişkileri ve feminist çoklu-türler etnografisi yöntemi tartışılıyor; kadınların sürdürdüğü geçimlik bostanlar üzerinden bitkiler ile insanlar arasındaki ilişkilere farklı bir bakış açısı sunuluyor.

Konuğumuz sosyolog Nihan Ozansoy Tunçdemir ile günümüz Türkiye’sinde genç olmayı, gençlerin eğitim, istihdam, borçlanma, gelecek kaygısı ve toplumsal beklentilerle şekillenen gündelik deneyimlerini sosyolojik bir çerçevede ele alıyoruz.

Konuğumuz sosyolog Doç. Dr. Murat Arpacı ile 'Ebedi Misafir: Almanya’daki Göçmen Ailelerin Ayrımcılık Deneyimleri' başlıklı kuşaklar arası araştırmasını konuşuyoruz.

Programda, 1961 Almanya–Türkiye İşgücü Anlaşması sonrasında Almanya’ya göç eden Türkiyeli 'misafir işçi' ailelerin maruz kaldığı ayrımcılığın kuşaklar arasında nasıl deneyimlendiği ele alınıyor. Birinci kuşak için ayrımcılığın; kolonyal çağrışımlar taşıyan sağlık muayeneleri ve işyeri deneyimlerinde yoğunlaştığı, ikinci kuşak için ise özellikle eğitim sistemindeki uygulamaların belirleyici olduğu vurgulanıyor. Ayrıca kurumsal pratiklerin, ailelerin kolektif belleğinde kuşaklar arası utanç ve sessizlik deneyimlerine dönüştüğü ve kurumların bu sürecin kurucu bir parçası olduğu tartışılıyor.

Konuğumuz tarihçi Dr. Hakan Kaynar ile 100 Dublede Cumhuriyet Tarihi kitabının ortaya çıkış sürecini, kronolojik olmayan bir tarih yazımını ve gündelik hayatın izini süren yaklaşımını konuşuyoruz.

Kitap, büyük anlatıların ötesine geçerek; kadınların hayata katılma mücadelesinden, kent deneyimlerine, edebiyat ve sanatla şekillenen toplumsal hafızaya uzanıyor. Darbelerden 6-7 Eylül Olayları’na, Madımak’tan gündelik yaşamın küçük kırılmalarına uzanan bir çerçevede, Cumhuriyet tarihine alternatif bir bakış sunuyor.

Konuğumuz tarihçi Dr. Murat Can Kabagöz ile Kemalizmin Mâbedi: Halkevleri ve Gündelik Hayat kitabı üzerinden Halkevlerini konuşuyor; erken Cumhuriyet’in bu önemli kültürel projesinin nasıl bir yurttaşlık ve toplum anlayışı inşa etmeye çalıştığını, “halk terbiyesi” fikrinin dönüşümünü ve halkevlerinin bugüne kalan mirasını ele alıyoruz.