De klapstoel

24 september 2026

door H.W. van Weijlen

Voor een theaterbezoek bereid je kinderen goed voor. Dat is tenminste het idee. We bespraken vooraf waar we heen gingen, wat we daar gingen zien en vooral hoe je je in een theater gedraagt. Niet roepen, niet door de voorstelling heen praten, niet eten, niet ineens opstaan en vooral een beetje rekening houden met de mensen om je heen. Ik had het gevoel dat ik ze voorbereid had op een staatsbezoek.

De kinderen luisterden aandachtig. Sommigen knikten zelfs. Dat geeft je als leerkracht altijd een paar minuten vertrouwen in de toekomst.

Eenmaal in het theater bleek alle uitleg over cultuur, gedrag en respect voor de voorstelling volstrekt overbodig. Er waren namelijk klapstoelen.

Dat veranderde alles.

Nog voordat iedereen zat, had de eerste leerling ontdekt dat de zitting omhoog kon. En weer omlaag. En weer omhoog. Dat laatste bleek vooral interessant omdat de stoel daarbij een klein geluid maakte. Niet indrukwekkend, maar voldoende om door twintig elfjarigen binnen enkele seconden als interactieve installatie te worden beschouwd.

“Kijk meester.”

Ik keek.

De stoel ging omhoog.

“Ja.”

En omlaag.

“Hij klapt.”

Dat had ik inmiddels begrepen.

Binnen een minuut klapte er op verschillende plekken iets. Niet hard genoeg om er officieel iets van te mogen zeggen, maar wel precies hard genoeg om mijn levensvreugde in kleine porties af te breken. Ik fluisterde dat de stoelen bedoeld waren om op te zitten. Dat werd ontvangen als nieuwe informatie.

Naast mij zat een leerling die ontdekte dat je de stoel ook met je knie omhoog kon duwen terwijl je zelf bleef zitten. Daarmee had hij blijkbaar een gevorderd niveau bereikt. Een ander probeerde uit hoe langzaam je een klapstoel kon laten dichtgaan. We waren vijf minuten binnen en ik had al heimwee naar de bus.

Toen begon de voorstelling.

Tot mijn verbazing werd het stil.

Bijna iedereen keek geconcentreerd naar het podium. Er werd gelachen op de juiste momenten en zelfs het kind dat vooraf had gevraagd hoe lang het “ongeveer ging duren”, zat volledig in het verhaal. Ik begon voorzichtig te denken dat het allemaal nog wel meeviel.

Tijdens een rustige scène hoorde ik achter mij één droge klap.

Ik draaide me om.

Een leerling keek onschuldig terug. Naast hem stond een lege stoel omhoog.

“Hij deed het vanzelf,” fluisterde hij.

Dat was bijzonder, want klapstoelen staan niet bekend om hun zelfstandige ontwikkeling.

Na afloop mochten de kinderen applaudisseren. Dat deden ze enthousiast. Ze hadden genoten. Op weg naar buiten praatten ze over de acteurs, het decor en een grappige scène uit de voorstelling.

Bij de deur vroeg ik wat ze het leukst hadden gevonden.

“Die stoelen,” zei iemand.

Natuurlijk.

Daarvoor hadden we dus een bus geregeld.