Wat als een rivier, bos of zeegebied eigen rechten zou hebben? En wat zou dat betekenen voor de manier waarop we besluiten nemen over natuur, economie en onze leefomgeving?

In deze aflevering van Alles over Natuur gaat Pieter in gesprek met jurist, auteur en oprichter van Stichting Rechten van de Natuur, Jessica den Outer. Al jarenlang zet zij zich in voor een fundamenteel andere manier van kijken naar natuur: niet als bezit of hulpbron, maar als een levende gemeenschap waarvan wij zelf onderdeel zijn.

Samen verkennen ze het concept Rechten van de Natuur, een snelgroeiende internationale beweging die ecosystemen een eigen juridische positie wil geven. Van Ecuador en Nieuw-Zeeland tot Spanje worden inmiddels juridische stappen gezet om rivieren, bossen en andere ecosystemen een stem te geven in beleid en besluitvorming.

- Wat zijn Rechten van de Natuur precies?

- Waarom schiet huidige natuurbescherming volgens Jessica tekort?

- Hoe kunnen rivieren, bossen en ecosystemen juridisch vertegenwoordigd worden?

- Wat kunnen we leren van landen waar Rechten van de Natuur al zijn erkend?

- En hoe zou dit Nederland kunnen veranderen?

Daarnaast gaat het gesprek over onze relatie met natuur, de kracht van burgerbewegingen, maatschappelijke verandering, ecologie, rechtvaardigheid en de vraag hoe we kunnen komen tot besluiten mét de natuur in plaats van alleen over de natuur.

Vanaf 13 oktober 2026 kunnen EU-burgers hun steun uitspreken voor het Europese burgerinitiatief Rights for Nature, dat één miljoen handtekeningen wil verzamelen om Rechten van de Natuur op de agenda van de Europese Commissie te krijgen. Het initiatief vraagt om Europese wetgeving die ecosystemen een eigen juridische positie geeft en burgers de mogelijkheid biedt om voor die rechten op te komen.

👉 Teken hier: https://www.rechtenvandenatuur.org/eci

Slangen, krokodillen en andere reptielen roepen bij veel mensen direct angst, spanning of ongemak op. Maar hoeveel van die angst is eigenlijk gebaseerd op feiten? En wat kunnen reptielen ons leren over onze relatie met natuur, biodiversiteit en zelfs onszelf?In deze aflevering van Alles over Natuur gaat Pieter in gesprek met ecoloog, schrijver, presentator en reptielenexpert Sterrin Smalbrugge. Al van jongs af aan voelde Sterrin zich aangetrokken tot dieren die vaak worden misbegrepen. Inmiddels zet ze zich wereldwijd in voor de bescherming van reptielen én voor het doorbreken van de hardnekkige mythes die rondom deze dieren bestaan.Samen verkennen ze de fascinerende wereld van slangen, krokodillen, hagedissen en andere reptielen.Waarom zijn zoveel mensen bang voor slangen?Hoe gevaarlijk zijn reptielen eigenlijk?Wat vertelt de evolutie ons over deze bijzondere diergroep?En wat zegt onze houding tegenover reptielen over de manier waarop wij naar natuur kijken?Daarnaast spreken Pieter en Sterrin over biodiversiteit, natuurbehoud, menselijke vooroordelen, onze plek binnen ecosystemen en waarom respect voor alle soorten essentieel is voor een gezonde planeet.Een inspirerend gesprek over verwondering, buitenbeentjes, misverstanden, ecologie en de diepe verbondenheid tussen mens en natuur.Meer over Sterrin's werk vind je hier: https://sterrinswildworld.nl

We ademen dankzij bomen, leven tussen bomen en zijn zelfs volledig afhankelijk van bomen. Toch lopen de meesten van ons er dagelijks aan voorbij.

In deze aflevering van Alles over Natuur gaat Pieter in gesprek met beeldmaker en bomengids Xena Maria Evers. Tijdens haar herstel van een burn-out ontdekte zij een bijzondere band met de robinia voor haar huis. Sindsdien kijkt ze anders naar bomen en ontdekt ze overal verhalen die eerder verborgen bleven.

Samen verkennen we de bijzondere relatie tussen mens en boom.

Waarom voelen zoveel mensen zich aangetrokken tot oude, monumentale bomen?

Wat gebeurt er wanneer je vertraagt en echt aandacht geeft aan een boom?

En zijn we misschien vergeten dat natuur niet iets buiten ons is, maar iets waar we zelf onderdeel van zijn?

Een gesprek over verwondering, herstel, aandacht en de kracht van bomen om ons weer in verbinding te brengen met de levende wereld om ons heen.

Je woont samen met honderden dieren zonder dat je het doorhebt. In je tuin, op zolder, tussen de stenen en soms zelfs in je keuken leeft een wereld die voor de meeste mensen verborgen blijft.

In deze aflevering spreek ik met Aglaia Bouma. Ooit had ze een wespenfobie, tegenwoordig is ze entomoloog en schrijver. We hebben het over de insecten die vaak een slechte naam hebben: wespen, vliegen, muggen, kakkerlakken en mieren.

Waarom zijn we zo negatief over deze dieren?

Klopt dat beeld eigenlijk wel?

En wat gebeurt er als je beter gaat kijken?

Een gesprek over angst, vooroordelen, verwondering en de vaak verrassende levens van onze kleinste huisgenoten.

Waarom beschermen we vogels eigenlijk?Samen met Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland duik ik in de wereld van de vogels in Nederland. We bespreken hoe het gaat met onze vogelsoorten, welke vogels het goed doen, welke onder druk staan en welke trends zichtbaar zijn in het Nederlandse landschap.Onderweg komen bijzondere soorten voorbij. Onder andere de gierzwaluw, een vogel die vrijwel zijn hele leven in de lucht doorbrengt en slechts landt om te broeden. En de huismus, een van de bekendste vogels van ons land. Niet alleen een vogelnaam, maar ook een woord dat we gebruiken voor mensen die het liefst dicht bij huis blijven. Een mooi voorbeeld van hoe vogels niet alleen onderdeel zijn van onze natuur, maar ook van onze cultuur en taal. We hebben het over standvogels die het hele jaar in Nederland blijven, trekvogels die duizenden kilometers afleggen en zeldzame bezoekers die soms onverwacht opduiken. Wat bepaalt of een soort ver kan vliegen? Waarom verdwijnen sommige vogels uit gebieden waar ze vroeger algemeen waren? En welke invloed hebben veranderingen in de omgeving op hun toekomst?

Veel mensen wandelen door de natuur zonder te beseffen hoeveel dieren zich in de omgeving bevinden. Reeën, wilde zwijnen, bevers en misschien zelfs de wolf. Je ziet ze vaak niet, maar hun sporen vertellen een ander verhaal.

In deze aflevering van Alles over Natuur trekken host Pieter van den Braak en videomaker Maarten Moonen samen met Mari de Bijl de natuur van Valkenswaard in. Als voormalig natuurbeheerder van Brabants Landschap kent Mari het gebied als geen ander. Tijdens een wandeling laat hij zien hoe je de verborgen aanwezigheid van groot wild kunt herkennen.

Van vraatsporen en prenten tot wissels door het landschap. Want wie beter kijkt, ontdekt dat deze dieren veel dichterbij leven dan je misschien vermoedt.

Hoe herken je het verschil tussen een ree en een hert? Waar houden wilde zwijnen zich overdag schuil? Wanneer maak je de meeste kans om wild te spotten? En welke sporen verraden dat groot wild in de buurt is geweest?

In deze aflevering hoor je:

🦌 Hoe je het verschil herkent tussen een ree en een hert

🐗 Waar wilde zwijnen leven en wanneer je ze kunt tegenkomen

🐾 Hoe je wildsporen leert herkennen

🌳 Waarom Valkenswaard een ideaal leefgebied is voor groot wild

🐺 Of de wolf Valkenswaard ook al heeft bereikt

🚶 Waar en wanneer je de grootste kans hebt om wild te ontdekken

Voor meer mooie natuurgebieden in Valkenswaard: https://www.visitvalkenswaard.nl/nl/waar-te-gaan/natuurgebieden-valkenswaard

Bij een das denken veel mensen aan een schuw nachtdier dat af en toe het nieuws haalt vanwege een dassenburcht die de aanleg van een weg, woonwijk of spoorlijn in de weg zit. Maar achter die krantenkoppen schuilt een fascinerend dier én een grotere vraag: hoe delen we onze beperkte ruimte met de natuur?

In deze aflevering van Alles over Natuur gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Jaap Dirkmaat, oprichter van Stichting Das & Boom en de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap.

Samen duiken ze in de wereld van de das. Hoe leeft dit bijzondere dier? Wat staat er op zijn menu? Hoe ziet een dassenfamilie eruit? En waarom zijn dassen zo afhankelijk van een landschap waarin natuur, landbouw en leefruimte met elkaar verbonden zijn?

Maar we kijken ook verder dan de das zelf.

Nederland is een klein en dichtbevolkt land waarin ruimte voortdurend onderwerp van discussie is. Wegen, woningen, spoorlijnen en bedrijventerreinen concurreren steeds vaker met natuurgebieden en leefgebieden van dieren. Wat gebeurt er wanneer een dassenburcht precies ligt op de plek waar mensen willen bouwen? En hoe vinden we een balans tussen maatschappelijke ontwikkelingen en het beschermen van soorten die hier al eeuwenlang thuishoren?

We praten onder andere over:

- Het verborgen leven van de das en hoe een dassenfamilie samenleeft

- Wat dassen eten en welke rol ze spelen in het ecosysteem

- Het belang van dassenburchten en leefgebieden

- De spanningen tussen natuurbescherming en ruimtelijke ontwikkeling

- De vraag hoeveel ruimte we in Nederland willen en kunnen reserveren voor de das

Wat leeft er eigenlijk onder het wateroppervlak in Valkenswaard? Meer dan je misschien denkt.De meeste mensen zien een beek als stromend water in het landschap. Maar onder het oppervlak gebeurt van alles. In en langs de beken en rivieren in Valkenswaard leven talloze planten en dieren, waarvan je er veel niet direct ziet.In deze aflevering van Alles over Natuur trekken host Pieter van den Braak en videomaker Maarten Moonen samen met Valerie Janssen, coördinator landschapsbeheer bij Brabants Landschap, de natuur in. Tijdens een wandeling ontdekken ze hoe belangrijk deze beken zijn voor de biodiversiteit van Valkenswaard.Van waterdieren en planten tot soorten die zich maar zelden laten zien. Zo komt ook de bever aan bod, een echte landschapsbouwer die in dit gebied leeft. Misschien zie je hem niet, maar zijn sporen verraden vaak zijn aanwezigheid.In deze aflevering hoor je:💧 Waarom waater zo belangrijk is voor de natuur van Valkenswaard 🦫 Hoe je de sporen van een bever kunt herkennen 🐟 Wat er allemaal leeft in en rond onze beken 🦋 Over het oranjetipje dat nauw verbonden is met de pinksterbloem 🌿 Hoe water zorgt voor een landschap vol leven 🚶 Welke bijzondere soorten je kunt ontdekken tijdens een wandeling langs het waterVoor meer mooie natuurplekken in Valkenswaard: https://www.visitvalkenswaard.nl/nl/waar-te-gaan/natuurgebieden-valkenswaard