Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog vluchten vijf krijgsgevangenen van de belegering van Richmond, Virginia, door een ballon te kapen. Een zware storm blaast hen ver weg. Na een aantal dagen naar weer en wind gevaren te hebben, landen ze op een onbekend vulkanisch eiland ergens in de Stille Zuidzee.

Met behulp van Smith's vindingrijkheid kunnen ze zich aanpassen zodat ze kunnen overleven op het eiland, dat ze Lincoln Island noemen, naar hun president. Naast het bouwen van een zeewaardig vaartuig, kunnen ze ook hun geografische positie bepalen - ongeveer 2.500 kilometer ten oosten van Nieuw-Zeeland.

"Het mysterieuze eiland" - in het Frans "L'Île mystérieuse" - dateert uit 1874 en kan worden opgevat als een voortzetting van zowel "20.000 mijlen onder zee" als "De kinderen van kapitein Grant". Jules Verne (1828-1905) werd geboren in de Franse havenstad Nantes en had advocaat moeten worden zoals zijn vader, maar hij rende vroeg van huis weg om toneelstukken en artikelen voor tijdschriften te schrijven. Zijn samenwerking met de uitgever Pierre-Jules Hetzel leidde tot de magisch populaire boekenreeks "Voyages extraordinaires" - fantastische reizen - waarin hij op basis van zorgvuldig onderzoek, onder andere "The journey to the interior of the earth" (1864), "A World Cruise Under the Sea" (1870) en "Earth in 80 Days" (1873) schreef. Jules Verne is ten onrechte geclassificeerd als kinderschrijver vanwege de verkorte en vervormde versies van zijn boeken, terwijl hij als auteur in Frankrijk de artistieke avant-garde heeft beïnvloed. Jules Verne is de op één na meest vertaalde auteur ter wereld - gelegen tussen Agatha Christie en William Shakespeare - en wordt vaak de vader van het science fiction-genre genoemd.